Kippenpoep voorziet huizen van energie
Nieuwe energiecentrale slaat behoorlijk gat in het mestoverschot
Een nieuwe fabriek in Moerdijk zet kippenmest om in stroom. Dat dringt het mestoverschot en de CO2-uitstoot terug. Maar is het groen?
Tienduizenden huishoudens krijgen vanaf vandaag groene stroom uit pluimveemest: Foto ANP/Pieter Franken
Een derde van alle kippenmest in Nederland, 440.000 ton, valt niet langer onder het hoofdpijndossier ’mestoverschot’. Een nieuwe biomassacentrale in Moerdijk, gisteren officieel geopend, zet de gedroogde uitwerpselen van pluimvee via verbranding om in 36,5 megawatt elektriciteit. Dat voorziet jaarlijks 90.000 huishoudens van groene stroom.
De biomassacentrale, die al een tijd proefdraait, krijgt elke dag een nieuwe onfrisse lading aangeleverd met meer dan zestig vrachtwagens. De mest is vooral afkomstig van Brabantse kippenboeren, maar ook uit andere plekken in Zuid-Nederland.
Door mest af te staan, komen de 629 deelnemende pluimveehouders er gemakkelijk van af. Tot nu toe maakten de kippenboeren vaak hoge kosten om mest in Duitsland of Frankrijk te laten verwerken. Jaarlijks ging 800.000 ton de grens over, vanwege het wettelijke verbod om mest uit te rijden.
De coöperatie Duurzame Energieproducent Pluimveehouderij (DEP), waarin de Brabantse en Limburgse batterijkippenhouders zich verenigen, zijn voor de komende tien jaar gecontracteerd als vaste mestleveranciers voor de energiecentrale. In totaal kost het project 150 miljoen euro, gefinancierd door zakenbank NIBC. Samen met de Zuidelijke Land-en Tuinbouworganisatie betaalde DEP 17,8 miljoen euro mee aan de energiefabriek, vanwege het eigen voordeel. Het Zeeuwse energiebedrijf Delta heeft vijftig procent van de aandelen in handen en bracht ’enkele tientallen miljoenen’ in.
Bij de centrale, waar ongeveer 20 mensen werken, staat een zestig meter hoge schoorsteen. Daar komt door sterke filtering bijna alleen damp uit. Wel komt CO2 uit de pijp, maar niet meer dan normaal uit de mest ontsnapt. De as die na verbranding van de kippenmest overblijft, zit nog vol kalium en fosfor, die weer wordt verkocht aan producenten van kunstmest. Zo nadert de energiecentrale het ultra-efficiënte cradle to cradle-principe.
„Deze energiecentrale is voor ons ook commercieel aantrekkelijk”, zei Delta-directeur Peter Boerma gisteren bij de opening van de kippenmestcentrale door landbouwminister Gerda Verburg. Dat ligt voor een belangrijk deel aan de overheidssubsidie, 9,7 eurocent per geleverde kilowattuur.
Eerdere moeilijkheden met subsidieaanvraag hebben er mede voor gezorgd dat het tien jaar heeft geduurd voor de kippenmestcentrale er stond. Op eigen kracht concurreren met ’grijze stroom’, uit een kolencentrale kan een elektriciteit uit biomassa nog altijd niet. „Subsidieverstrekking is niet zo gek”, vindt Boerma, „Want het gaat om het verbeteren van een ieders leefomgeving. Groene energie én het terugdringen van het kippenmestoverschot.”
Dat laatste zet feitelijk gezien de meeste zoden aan de dijk. De afname van 440.000 ton mest slaat een behoorlijk gat in de totale mesthoop van 1,2 miljoen ton. De 35 megawatt stroomopwekking is daarentegen zeer gering. Al is hij wereldwijd de grootste in zijn soort, de kippenmestcentrale haalt het niet bij de 800 megawatt van kolencentrales.
’Stroom uit kippenmest is niet groen’
Elektriciteit die wordt opgewerkt door het verbranden van kippenmest is milieu-onvriendelijk en mag de naam groene energie niet dragen. Dat vindt de Stichting Natuur en Milieu.
Het belangrijkste argument van de milieuorganisatie is dat een kippenmestcentrale een instandhouding is van de intensieve veehouderij, inclusief legbatterijkippen. Volgens de milieuorganisatie moet mest tevens in een natuurlijke kringloop blijven en hebben veel biomassacentrales nog geen geschikte bestemming voor de as die na verbranding overblijft. Ook zouden er meer zware metalen in de lucht komen dan bij een normale elektriciteitscentrale. Natuur en Milieu pleit daarom voor het composteren of vergisten van mest.
Samen met vier provinciale milieufederaties tekende Natuur en Milieu acht jaar geleden al bezwaar aan tegen de kippenmestcentrale in Moerdijk. Ook omwonenden protesteerden uit (achteraf onterechte) angst voor stankoverlast. De bouw van de centrale liep flinke vertraging op, maar werd uiteindelijk goedgekeurd door de Raad van State. Natuur en Milieu is en blijft tegen mestverbranding.
